Ksa-voorzitter Groothuizen waarschuwt Big Tech voor illegale gokadvertenties

Vijf jaar nadat de gereguleerde online gokmarkt in Nederland werd gelanceerd, staat de Kansspelautoriteit (Ksa) voor een aanzienlijke regelgevingsuitdaging. Hoewel de overgrote meerderheid van de Nederlandse gokkers is overgestapt naar legale platforms, blijft een verbijsterend bedrag aan geld binnen het illegale circuit. Michel Groothuizen, die aantrad als voorzitter van de raad van bestuur, leidt nu een nieuwe strategie om deze financiële gelijkheid aan te pakken. De focus is verschoven naar Very Large Online Platforms (VLOPs), die nog steeds verboden advertenties hosten gericht op kwetsbare groepen en minderjarigen, in strijd met de Nederlandse wet.

De uitdaging ligt in de pure omvang van de tegenstand. Techgiganten als Google en Meta beschikken over bijna onuitputtelijke financiële middelen, waardoor onmiddellijke rechtszaken een riskante en potentieel tien jaar durende onderneming zijn. Groothuizen, puttend uit zijn uitgebreide achtergrond in recht en openbaar bestuur, heeft een tweeledige aanpak gekozen. Door constructieve dialoog te combineren met de dreiging van juridische stappen, wil hij deze platforms tot naleving dwingen zonder te verzanden in eindeloze rechtszaken. Het uiteindelijke doel is ervoor te zorgen dat de digitale omgeving voldoet aan de spelerbeschermingsnormen die door de Nederlandse overheid zijn vastgesteld.

Cijfers en feiten

Volgens gegevens van de Ksa heeft de Nederlandse markt een opmerkelijke kanaliseringsgraad van 90% bereikt in termen van speleraantallen. De financiële realiteit is echter minder bemoedigend. Groothuizen onthulde dat voor elke euro die in de legale markt wordt besteed, er ongeveer één euro wordt gegokt in de illegale sector. Deze financiële scheiding suggereert dat high-stakes spelers of mensen met gokverslavingen nog steeds succesvol worden benaderd door niet-gelicentieerde offshore operators die nationale regelgeving omzeilen.

Om dit tegen te gaan, heeft de Ksa een gezamenlijke taskforce opgericht in Dublin met vertegenwoordigers van hoog niveau van Google en Meta. Het primaire doel is de ontwikkeling van een wettelijke witte lijst van EU-gelicentieerde exploitanten. Deze lijst zou platforms in staat stellen om geautomatiseerde systemen te gebruiken om gokadvertenties te blokkeren die afkomstig zijn van niet-vermelde entiteiten. Dit initiatief volgt op hevige druk van parlementariërs als VVD-Kamerlid Bart Bikker en juridische experts zoals Justin Franssen, die stellen dat de Europese Digital Services Act (DSA) de nodige hefboom biedt om technologiebedrijven te beboeten voor het hosten van illegale inhoud.

Achtergrond

Michel Groothuizen is goed uitgerust voor deze regelgevingsstrijd. Hij behaalde Masterdiploma's in Rechten en Openbaar Bestuur aan de Universiteit Leiden en diende eerder als plaatsvervangend directeur van het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP). Zijn ervaring met het leidinggeven aan het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) biedt hem een uniek perspectief op de kruising van recht en gedragsgezondheid. Sinds de opening van de Nederlandse markt in 2021 heeft de Ksa haar focus verlegd van het louter afgeven van vergunningen naar proactief markttoezicht en internationale samenwerking.

„Juridische stappen ondernemen tegen tegenstanders met onuitputtelijke financiële middelen zou kunnen leiden tot langdurige rechtszaken van meerdere jaren met onzekere uitkomsten." - Michel Groothuizen, voorzitter van de Kansspelautoriteit

Deze pragmatische houding verklaart de huidige voorkeur van de Ksa voor de Dublin-werkgroep boven onmiddellijke boetes. Een vrijwillig systeem dat vandaag werkt, wordt als effectiever beschouwd dan een gerechtelijke overwinning die mogelijk vijf jaar duurt om te behalen. Niettemin heeft Groothuizen duidelijk gemaakt dat het geduld van de toezichthouder niet oneindig is en dat juridische procedures een levensvatbare optie blijven als platforms er niet vrijwillig aan meewerken.

Waarom het ertoe doet voor Duitse spelers

De ontwikkelingen in Nederland worden nauwlettend gevolgd door toezichthouders in Duitsland. De Duitse Staatsverdrag inzake kansspelen 2021 (GlüStV 2021) wordt geconfronteerd met vergelijkbare problemen met betrekking tot de zichtbaarheid van illegale operatoren. Als de Nederlandse werkgroep erin slaagt een robuust geautomatiseerd blokkeersysteem voor Google en Meta te creëren, zou dit als blauwdruk kunnen dienen voor de Duitse Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL). Voor Duitse spelers betekent dit dat de digitale muur tegen niet-gelicentieerde casino's - die de maandelijkse stortingslimiet van 1.000 euro en de regel van 1 euro per draai negeren - aanzienlijk sterker zal worden in de hele EU.

Wat het betekent voor GGL-gelicentieerde casino's

Voor exploitanten met een GGL-licentie in Duitsland is de Nederlandse druk om Big Tech verantwoordelijk te houden een welkome ontwikkeling. Legale casino's concurreren momenteel op een ongelijk speelveld, aangezien illegale operatoren vaak agressieve en misleidende advertenties op sociale media gebruiken om spelers te lokken. Een geautomatiseerd witlijstfilter op platforms zoals Facebook en Instagram zou het bereik van deze illegale concurrenten drastisch verminderen. Dit zou de legale markt stabiliseren en ervoor zorgen dat reclamebudgetten worden besteed in een omgeving waar spelerbescherming en belastingnaleving gegarandeerd zijn.