Letland verhoogt gokleeftijd naar 21 jaar in groot hervormingspakket

Letland staat aan de vooravond van een belangrijke verschuiving in het goklandschap. Op 21 oktober 2026 gaf de Budget- en Financiecommissie van het land haar principiële goedkeuring aan een wetgevingspakket dat al meer dan twee jaar stillag. Het wetsvoorstel, dat oorspronkelijk op 26 september 2024 door het parlement naar de commissie was verwezen, gaat nu door naar de 15e Saeima, die zal bepalen of de voorgestelde waarborgen worden afgerond, gewijzigd of verworpen.

Het hervormingspakket is uitgebreid en richt zich op zowel de fysieke als de digitale sector om de spelersbescherming te verbeteren. Een hoeksteen van het voorstel is het verhogen van de minimumleeftijd voor gokken van 18 naar 21 jaar. Bovendien zouden jongeren onder de 18 jaar niet langer fysieke loten mogen kopen, waardoor de fysieke markt in lijn wordt gebracht met de bestaande 18-jaargrens voor online loterijen. Deze maatregelen weerspiegelen een groeiende politieke consensus over de noodzaak om jongvolwassenen te beschermen tegen mogelijke gokgerelateerde schade.

Cijfers en feiten

De voorgestelde wetgeving introduceert strikte tijdsgrenzen voor gokactiviteiten. Fysieke locaties zouden onderworpen worden aan een verplichte sluiting tussen 06:00 en 09:00 uur, met uitzondering van weddenschappen. Voor online gokken gelden nog specifiekere beperkingen: een limiet van 21 uur speeltijd binnen elk venster van 24 uur. Deze limiet geldt ongeacht of de tijd wordt doorgebracht in één aaneengesloten sessie of verspreid over meerdere sessies. Sectorgegevens suggereren dat deze limiet zelden wordt bereikt, waarbij slechts vijf of zes individuen jaarlijks de limiet raken.

Economisch gezien staan er grote belangen op het spel. De legale online markt in Letland genereerde vorig jaar naar schatting 170 miljoen euro, terwijl de illegale markt naar schatting zo'n 62 miljoen euro waard is. De branchevereniging waarschuwt echter voor negatieve gevolgen. Het wetsvoorstel wil bijvoorbeeld het minimumaantal speelautomaten in een hal verhogen van 20 naar 25. Deze verandering alleen al zou kunnen leiden tot de sluiting van ongeveer 30 hallen, waardoor 240 banen op de tocht staan en de jaarlijkse belastinginkomsten met ongeveer 4,46 miljoen euro dalen.

Achtergrond

Aiva Vīksna, voorzitter van de Budget- en Financiecommissie, erkende dat de wetgeving enigszins gedateerd is geraakt sinds de werkzaamheden in 2019 begonnen. Desondanks pleitte zij voor voortzetting van het proces.

"Het voorstel is gedateerd geraakt, maar wetgevers zouden het moeten verbeteren in plaats van het proces opnieuw te moeten opstarten." - Aiva Vīksna, voorzitter van de Budget- en Financiecommissie

Naast leeftijds- en tijdslimieten verplicht het wetsvoorstel een gepersonaliseerd volgsysteem voor alle spelers. Exploitanten moeten de speelduur, stortingen en winsten registreren met behulp van een gepersonaliseerde kaart of een gelijkwaardig digitaal systeem. Als uit monitoring een risico op verslaving blijkt, wordt van de exploitant verwacht dat hij ingrijpt en verder spelen beperkt. Hoewel de Letse Kamer van Koophandel en Industrie gepersonaliseerde risicomonitoring steunt, blijft zij tegen de 21-uurslimiet en de hogere minima voor speelautomaten.

Waarom dit belangrijk is voor Duitse spelers

Voor spelers in Duitsland dienen deze ontwikkelingen in Letland als een herinnering aan de uiteenlopende regelgevende benaderingen binnen de EU. Terwijl Letland overweegt de gokleeftijd te verhogen naar 21 jaar, handhaaft Duitsland de grens op 18 jaar onder het Staatsverdrag inzake kansspelen 2021 (GlüStV 2021). De Letse focus op individuele monitoring en tijdslimieten weerspiegelt echter de strikte controles die in Duitsland al van kracht zijn via het LUGAS-systeem. Duitse spelers zijn al gewend aan een maandelijkse stortingslimiet van 1.000 euro en een inzetlimiet van 1 euro per draai op virtuele gokkasten, maatregelen die aantoonbaar restrictiever zijn dan de voorgestelde Letse tijdslimieten.

Wat het betekent voor GGL-gelicentieerde casino's

Casino's met een vergunning van de Duitse toezichthouder (GGL) opereren al onder enkele van de strengste transparantievereisten ter wereld. Het Letse voorstel om het bewaren van videobeelden te verlengen van zeven naar 30 dagen en de bewegwijzering te standaardiseren, is consistent met de trend naar regelgeving met een hoge zichtbaarheid. Voor GGL-gelicentieerde exploitanten benadrukt de Letse situatie het belang van het vinden van een balans tussen spelersbescherming en marktconcurrentievermogen. Als regelgeving te belastend wordt, bestaat de terechte vrees dat spelers zullen migreren naar de ongereguleerde markt, een zorg die gedeeld wordt door zowel Letse als Duitse experts uit de sector.